ગાંડી ગીર ભાગ 3

2568
3656

નાનાનાં સાહસની વાત

બધાએ જમી લીધું. ત્યારબાદ મામા અગરબત્તીનાં ઓલાય ગયાં બાદ વધેલી સોના જેવી પીળાશ પડતી સળીથી દાંત ખોતરતાં-ખોતરતાં જડબાંને થોડું ત્રાંસુ કરીને બોલ્યાં,

“બેટા અભિષેક હાય્લ આપણૅ મામો-ભાણિયો બજાર ઢૂંકડો આંટો મારી આવ્યે. તારાં નાના માટે સેકેલી સોપારી પણ લેવાની સે ઈ પણ લૈ આવ્યે ને આપણે પણ પાન-માવો-બીડી જે હાલે એ લગાવી આવીએ.”

હું અને મામા ગામમાં બજાર તરફ નીકળ્યાં. રસ્તો કાચો ધૂળીયો હતો. જેનાં પર ખુબ જ અંધારું હતું. અમુક જગ્યાઓ પર ઇલેક્ટ્રિક ટ્યુબલાઈટનાં થાંભલાં લગાવેલાં હતા, જયારે પ્રકાશની તુલનામાં અંધારું આ કાચા રસ્તાઓ પોતાનું સ્વરાજ દેખાડી અભિમાન કરતું હોય એવું લાગ્યું. લગભગ દસેક મિનિટ ચાલ્યાં બાદ એક ઓરડી દેખાઈ. ધૂળિયા પરંતુ મજબૂત ભૂખરાં બેલાથી બનેલી એ ઓરડી હતી. જેમાં પ્લાસ્ટર કરવાનું ભુલાય ગયું હોય કે પછી જાણી-જોઈને કર્યું જ નહીં હોય તે હવે ઓરડીનો માલિક જ જાણે. નજીક પહોંચતા ખબર પડી કે અસલમાં આ એક પાન-બીડીની નાની દુકાન હતી. દુકાનની આસપાસ દસ-બાર લોકો ઉભા હતા. કાળઝાળ ઉનાળાની ગરમીમાં દિનભર મહેનત કરી શેકાયા બાદ લોકો રાત્રિની શીતળ હવાનો આનંદ માણવા ભેગાં થતા હશે એવું મને લાગ્યું. એવામાં અમે દુકાન પર પહોંચ્યા ત્યાં જ બધાએ સુખામામાને આદર સાથે એક પછી એક સંબોધવા લાગ્યાં. લોકોનું સુખામામા પ્રત્યેનું માન જોઈ મેં તારણ કાઢ્યું કે મામાનું ગામમાં મોટું નામ હશે. સુખામામાએ પણ બધાને એક પછી એક નામથી સંબોધી રામ-રામ કરીને ખબરઅંતર પૂછ્યાં. દુકાનનાં ખૂણામાં તૂટેલાં થાંભલાને મારફતે બનાવેલી બેઠક પર કાળી અને સફેદ એમ કાબરચીતરી દાઢી ધરાવતો ચાલીસેક વર્ષની ઉંમરનો માણસ બેઠો-બેઠો બીડીનાં ઠૂંઠાની લાંબી કશ લેતો-લેતો આ બધું જોઈ રહ્યો હતો. લગભગ એ રાહ જોતો હતો કે સુખામામા તેની તરફ ક્યારે ધ્યાન આપે. સુખામામા દુકાનનાં કાઉન્ટર પર પહોંચ્યા. દુકાનદાર દ્વારા લગભગ દિવસભરની મશક્કત બાદ તૈયાર કરવામાં આવેલું એ કામચલાઉ કાઉન્ટર હતું. દુકાનદારને નાના માટે અઢીસો ગ્રામ શેકેલી સોપારી તૈયાર કાઢી રાખવાં માટે મામાએ જણાવ્યું. દરમિયાન જ મામાની નજર પેલા કાબરચીતરી દાઢી વાળા વ્યક્તિ પર પડી.

“જીગલા તું આયાં કયે આય્વો? સારું કઈરું આવી ગ્યો. હાઈલ આય્જ ઘરે મેમાન આય્વા સે. એટલે વાડીએ ભજીયાંનો પોગ્રામ ગોઠવવાનો સે. ને અડખે-પડખે ક્યાંય જનાવરનાં વાવડ છે? જો હોય તો ભાણાને લઇ જઈએ.”

હું કંઈ સમજી શકતો નહોતો કે આ વ્યક્તિ કોણ હશે? અને મામા શા માટે આ વ્યક્તિ સાથે મારી ઓળખાણ કરાવતાં હશે? એકાએક મને યાદ આવ્યું નાનાએ ભજિયાનાં પોગ્રામની વાત કરી હતી, ત્યારે મામાએ “જીગલા” નામનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. માટે જીગલો કંદોઈ હોવો જોઈએ. પરંતુ તે ધંધો છોડીને અહીંયા શું કરે છે? તેનો મને ખ્યાલ આવ્યો. ત્યારે બીડીનું પેલું ઠુંઠુ પૂરેપૂરું ચૂસી લીધા બાદ જીગલો બોલ્યો,

“સુખાભાઈ આતો તમે બોલાવ્યો હતો એટલે મારે આવવું પડ્યું બાકી મારે દુકાને ભીડ લાગવાની ચાલું થઇ ગઈ હતી. તમારો હકમ પડે એટલે આવવું પડે. ને જનાવરની વાત કરું તો હમણાં પાદરથી દોઢેક કિલોમીટર દૂર આવેલાં પુલની નજીક સિંહણે ત્રણ બચ્ચાઓને જનમ આપ્યો છે. સિંહણ રઘવાઈ છે. કારણ કે તેણે હમણાં જ બચ્ચાઓને જન્મ આપ્યો છે. એટલે એ સિંહણનો ભરોસો ના કરી શકાય બચ્ચાંઓના રક્ષણ માટે તે ગમે તે કરી બેસે. આજરોજ તે જ નદીકિનારે કોઈએ સિંહણ અને બચ્ચાઓનાં સગડ પણ જોયા હતા. એટલે મારા ખ્યાલ પ્રમાણે આપણે મેમાનને વાડીએ જ જનાવર દેખાડી દઈએ. શું કહો છો મેમાન?”

મેં તેમનું કહ્યું માનતા મારો જવાબ આપ્યો,

“મને એ બાબતે કાંઈ ખબર ના પડે. તમને જેમ ઠીક લાગે એમ ગોઠવો. અને કદાચ આજ ના પણ દેખાય તો અમારે તો હજું ચાર-પાંચ દિવસ રોકાવાનું છે.”

મારાં એક વાર તો પ્રશ્ન થયો કે આ સાવ ગામડિયો દેખાતો વ્યક્તિ અહીં ગીરનાં ગામમાં આવી શુદ્ધ ગુજરાતી કઈ રીતે બોલે છે? ત્યાંજ મામાએ મારો પરિચય જીગલા સાથે કરાવ્યો,

“ભાણા આ જીગલો સે. ને જીગલા આ મારો ભાણો અભિષેક સે. મોટો સાય્બ સે. રજા હતી એટલે મેં આયાં રોકાવા આવવાની તાંયણ કરી તી. એટલે રોકવા આવ્યા સે. ને ભાણા આ જીગલો પણ જુનેગઢમાં વકીલનું ભણેલો સે. પણ આયાં તો જીગલાનાં બાપા પાસે એ સમયે પૈસા નોતા. એટલે એનાં બાપે જુનેગઢ જાવાની ના પાડી દીધી તી. પણ અમારામાં ભેણેલો-ગણેલો માટી આ એક જ. અટાણે ચ્યાર(ચાર) ગામનો કંદોઈ સે. જીગલા! ભજીયાંનો સામાન સુ-સુ લખાવવાનો સે? ઓડર દઈ દે.”

જીગલાએ પોતાનાં આર્થિક કારણોસર જીવનમાં સફળ ન થવાની બાબતે શરમથી મારી સામે થોડું હસ્યો, પરંતુ કઈ બોલ્યો નહીં. જીગલાએ દુકાનવાળા વેપારીને સમાન લખાવવા માટે કહ્યું,

” ચાલો શેઠ. કિલો એક બટેટા, બે કિલો ચણાનો લોટ, 50 ગ્રામ સોજી, અઢી સો ગ્રામ અજમો, બસો ગ્રામ ધાણાજીરું ધાણાજીરું કરો. લાલ મરચાં અને કોથમીર તો હું મારી દુકાનેથી જ લાવ્યો છું. સુખાકાકા મારે આજ રાત્રિની લાઈટ છે. એટલે હું પાણી વારવા નીકળું હોનેં? તમે આવો એટલે મને જણાવજો, હું વાડીએ પહોંચી જઈશ. પછી પોગ્રામ કરીએ.”

આમ હું અને સુખામામા ઘરે નીકળ્યાં અને જીગલો પોતાની વાડી તરફ નીકળ્યો. આ વાતની ચર્ચા ઘરે પહોંચતી વેળાએ મેં મામા સાથે કરી,

“જીગલાની વાતમાં મેં એ અદા નિહાળી જે અદા શહેરમાં કામ કરતા માર્કેટિંગ લોકોમાં પણ ન હોય. અહીં કેવી દુવિધા મામા! કુશળતા હોવા છતાં આર્થિક બાબત જીગલા જેવા હજારો હોશિયાર લોકોની કુશળતાથી દુનિયાને અજાણ કરી દ્યે છે. મને આ બાબત ગમી નહીં. મારું માનવું છે કે જે લાયકાત ધરાવે છે તેને તેનાં હકનું મળવું જ જોઈએ.”

“હા બેટા, બધાંયનું ઉપરથી લખાઈને જ આયવું હોય. એનાથી કોઈ નો સટકી સકે. પણ જીગલો હોશિયાર સે. ઘણુંય કમાવી લ્યે સે. અડખે-પડખેનાં ગામમાં એનું નામ સે.”

આમ અમારી વાતોમાં ઘર કેમ આવી ગયું તેની કોઈ ભાન જ ના રહી. મામાએ નાનાએ શેકેલી સોપારી આપી. અમે ફળિયામાં નાનાનાં પલંગની બાજુનાં પલંગમાં બેઠાં. ત્યાં જ નાનાએ તે કાળું ઝભલું ખોલ્યું અને તેમાંથી એક મુઠ્ઠીમાં સમાય એટલી સોપારી પંચ આંગળીઓથી મદદથી ચપટી ભરી, અને મોઢામાં સેકેલી સોપારીનો એક ફાંકડો ભર્યો. જે રીતે મને લાગ્યું નાનાને રાત્રીનાં ભોજન બાદ શેકેલી સોપારી ખાવાની આદત હશે. નાનાએ બુચૂડ-બુચૂડ કરતા પોતાનું મોઢું ચલાવ્યું. મામાએ નાનાને જીગલાને ઓર્ડર આપી દેવાની જાણ કરી અને ઉભા થઈ વાડીએ લઇ જવાનાં સામાનની તૈયારીઓ કરવા લાગ્યા. મેં જિજ્ઞાસાથી નાનાને કહ્યું,

“નાના તમારી કંઈક જૂની વાતો કહોને મારે સાંભળવી છે.”

નાનાની વાત સાંભળવા માટે નાનાએ બાળકોને અને ચાંદનીને બોલાવવાનું કહ્યું. હું તેમને બોલાવી આવ્યો. ચાંદની અને બાળકો નાનાનાં પલંગ પાસે આવી ગયાં. ચાંદની મારી બાજુમાં બેઠી જયારે બાળકોને નાનાએ પોતાનાં ખોળામાં લીધાં. ત્યારબાદ ચાવેલી સોપારીની ભોંય પર પિચકારી મારી અને દેશી કાઠીયાવાડીમાં નાનાએ પોતાની વાત રજુઆત કરી; તે વાતનું મારા શબ્દોમાં વર્ણન કરું તો કંઈક આમ હતું………

“બેટા અમારા સમયે તમારા જેવું સુવિધાસભર જીવન નહોતું. લગભગ આજથી પચાસેક વર્ષ પહેલાની વાત કરું છું. પૈસાનાં અભાવથી શહેર જઈ શકાતું નહોતું એટલે જીવન ગુજારો અહીં જ કરવાનો વિકલ્પ રહ્યો. મારા સોળ વર્ષની ઉંમરે લગ્ન થઇ ગયા હતા. આથી પત્નીની જવાબદારી માથે આવી ગઈ હતી. બાપુજીની છવ્વીસ નંબરની(વીઘા) જમીન હતી. પરંતુ અમેં ચાર ભાઈઓ હોવાથી જમીનનાં ચાર ટુકડા થયાં. સમાન ભાગે સૌને મતભેદ ન થાય એમ બાપુજીએ જમીન વહેંચી આપી. ત્યારે મારી ઉંમર બાવીસ વર્ષ જેટલી થઇ હશે. ત્યારે તારો સુખોમામો પણ બે વર્ષનો થઇ ગયો હતો. આમ મારાં ભાગમાં ચાર નંબર જેટલો એક ટુકડો આવ્યો (ચાર વીઘા જેટલી જમીન ભાગમાં આવી) મનમાં ક્યાંક મૂંઝવણ હતી કે ચાર નંબરમાં સુખો શું કરી લેશે? અત્યારે જમાનો શિક્ષણ તરફ પ્રગતિ કરી રહ્યો છે, તો સુખો તેમના છોકરાવને શું ખવડાવશે? એટલે મેં મનોબળ મક્કમ કરી લીધું હતું કે મારે મારાં દીકરા/ભાવિ દીકરાઓ  માટે જમીન લેવી જ છે. ભલે મારે તૂટીને ત્રણ થઇ જવું પડે. ભાર જુવાનીમાં શરીર ચાલે છે તો મહેનત કરી લઈશ. પરંતુ છોકરાઓ હેરાન ન થવા જોઈએ. ભાગમાં આવેલા ચાર નંબરનાં ટુકડામાં જ મહેનતથી કામ કરવાનું ચાલુ કર્યું. પરંતુ જેટલી જોઈએ એટલી આવત થાય એમ નહોંતી. ત્યારે જમીન તો સસ્તી હતી પરંતુ ખેત મજૂરી કરીને પૈસા એકઠાં કરવા ઘણાં મુશ્કેલ હતા. પરંતુ મનમાં વિચારી જ લીધું હતું કે જમીન તો લેવી જ છે. માટે બીજા જમીનદારોને ત્યાં ભાગ્યું(જેમાં મજૂરને ખેતી કરવાની હોય છે અને જમીનદારને નફામાંથી ભાગ આપવાનો હોય છે) શોધવા માટે માટે રખડવાનું ચાલુ કર્યું. આખરે એક દરબારની પચ્ચીસ નંબરની(25 વિઘાની) લીલી જમીન(ખેતી લાયક જમીન) ખાલી પડી હતી. તેને ત્યાં ભાગ્યું રાખવાનું નક્કી થયું. તેમાં પાક સારો થવાથી દસ હાજર રૂપિયા નીકળ્યાં હશે. આવી રીતે એક દાયકા સુધી ચાલ્યું. ત્યાં સુખો જુવાનીમા પ્રવેશ કરી રહ્યો હતો. મને આ ખરો સમય લાગ્યો. એક દાયકામાં લગભગ ત્રીસ હજાર જેટલાં ખેતમજૂરી કરીને મહેનતનાં પરસેવાનાં ટીપાથી એકઠાં કરી લીધા હતા. આ સમય મને સાહસ કરવા લાયક લાગ્યો અને હું ગામમાં કોઈને જમીન વહેંચવાની હોય તેની જાણ કરવા નીકળી પડ્યો.”

નાણાંની વાત ચાલુ રહી………

“ગામમાં એક પટેલની જમીન હતી. જેમાં જમીનની બાજુમાં શિવનાં પુજારીએ તે પટેલનું ખૂન કરી નાખ્યું હતું. પુજારીને શિવ મંદિર અને પટેલને પોતાની જમીનની હદને બાબતે રોજ માથાકૂટ રહેતી. એવામાં એક વાર પટેલ રાત્રે પાણી વારવા માટે આવ્યો હશે. ત્યારે પુજારીએ મનોમન યોજના ઘડી રાખી હશે. પાણી વારીને રાત્રીનાં ત્રણેક વાગ્યે પટેલ સુવા ગયો. થાક લાગવાનાં કારણે પટેલને ગાઢ ઊંઘ આવતા ક્ષણભરની પણ વાર ના લાગી. પુજારીએ મોકો જોઈ વેર લેવાનું વિચાર્યું અને ત્રિશુલ લઇ પટેલ પર આક્રમણ કરી દીધું. ત્રિશુલ પેટમાં ભોંકી દેવાનાં કારણે ઘટના સ્થળે જ પટેલનું મોત નીપજ્યું અને પૂજારી તે ઘટના બાદ ક્યાં નાસી છૂટ્યો તે હજુ સુધી કોઈ નથી જાણતું. પરંતુ આ બાબતનાં પટેલનાં કુટુંબમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાત પડ્યા. તે સમયનાં પાકની કોઈએ માવજત ના કરી. જેથી પાક બાળી ગયો. ત્યારબાદ એ જમીન પર કોઈ ખેતી નહોતું કરતુ. કુટુંબીજનોનું માનવું હતું કે પટેલની આત્મા ત્યાં ભટકે છે.”

આટલું બોલ્યાં ત્યાં નાનાનાં મોઢાની બધી સોપારી ચવાઈને ચૂરો થઇ ગઈ હતી. અમારી અને નાનાનાં વાતની તલ્લીનતા તૂટી. નાનાનાં હોઠની બાજુથી થોડી માત્રામાં સોપારીનો રસ સરકી આવ્યો હતો. તેને લૂંછી પોતાની સફેદ મૂછ મરડી નાનાએ મામીને પાણી લાવવા માટે સાદ કર્યો. મામી પાણીનો પિત્તળનો કરસ્યો(લોટો) લઈને આવ્યા નાનાનાં પલંગ પાસે આવ્યા. મામા પણ વાડીએ રોકાવા માટે ઉપયોગી હાથબતી, ગોદડાં અને છાલ લઈને તૈયાર જ હતાં. એવામાં નાનાએ પોતાની વાત આગળ વધારી એટલે મામા પણ મારી બાજુમાં બેઠાં. મામાને જગ્યા આપવા માટે ચાંદની ઉભી થઇ અને ફળિયામાં જમીન પર બેસી ગઈ. નાનાએ પોતાની વાત આગળ વધારી…..

“બેટા આપણે ભૂત-પ્રેતમાં માનીએ નહીં. પરંતુ મારે ગામનાં લોકોનું તો શું કહેવું? મને આ પટેલની જમીન વહેંચવાની બાબત વિશે જાણકારી મળી. હું કોઈ પણ કાળે આ જમીનનો સોદો અટકાવવાં માંગતો નહોતો. જમીન લીલી હતી સાથે ફળદ્રુપ કાળી માટીની હતી. આથી મેં પટેલને ત્યાં જમીનની વાત આગળ વધારી. મારી વાત પટેલનાં ઘરે પહોંચી. પટેલનાં વડવાઓ સાથે હું સોદો કરવા બેઠો. 23 નંબરની(વિઘાની) એ જમીન હતી. જમીન ફળદ્રુપ અને લીલી હતી, પરંતુ કુટુંબમાં ઘટેલી ઘટનાને કારણે કોઈ તે જમીન પર પાક લેવા તૈયાર નહોતું. જમીનની કિંમત બાંસઠ(62) હજાર બોલાઈ. સાંઇઠ(60) હજારની મેં માંગણી મૂકી અને અંતે જમીનનો સોદો થયો. પરંતુ જમીન મારે નામે કરાવવાનાં સરકારી કાગળિયાં થાય તે પહેલાં મેં વડવાઓ સમક્ષ મારી વાત રજુ કરી. મારી પાસે અત્યારે લગભગ ત્રીસેક હાજર જેટલી રોકડ મૂડી પડી છે. મને બાકીની ત્રીસેક હજારની મૂડી એકત્રિત કરવા માટે મહિના જેટલો સમય જોઈ છે. આમ મને સમય આપવામાં આવ્યો અને મેં મૂડીની શોધમાં સાગા-વહાલાઓમાં ગામતરાં ચાલુ કર્યા. મેં ઘણાં લોકોનો સંપર્ક કર્યો પરંતુ સાગા-વહાલામાં કોઈ આર્થિક રીતે સક્ષમ નહોતું. આથી મૂડીનો એટલો મેળ જામ્યો નહોતો. છતાં પણ પાંચ હાજર રૂપિયા સગાઓમાંથી મેળ થઇ ગયા હતા. ઘરે પહોંચી તમારાં નાનીને રૂપિયાની મેં વાત કરી. હવે પાંત્રીસેક હાજર જેટલી મૂડી અમારી પાસે હતી. આથી મેં વિચાર કર્યો ચાર નંબરની જમીન વહેંચી નાખું. તમારા નાનીએ પણ મને હિમ્મત આપી. તમારાં નાની ત્યારના જમાનાનાં લાકડાનાં પેટારા પાસે ગયા અને પોતાનાં સોનાનાં ઘરેણાં મારાં હાથે ધાર્યા. મારામાં હિંમત ભરતાં  મને કહ્યું, “જાઓ પટેલ! સોદો કરીને જ પાછા આવજો” એ સમયે તારાં નાનીની હિમ્મત હોઈને હરખથી મારી આંખો ભરાઈ આવી હતી.”

આટલી વાત કરતા જ નાનાની આંખો ભીની થઇ ગઈ હતી. સૌ તલ્લીનતાથી નાણાંની વાત સાંભળી રહ્યા હતા. છોકરાઓ માટે આ બધું અવનવું હતું માટે તેઓ પણ કુતુહલથી બધું નિહાળતા હતા. એવામાં નાનાએ કોઈને ખબર ન પડે એમ આંખ પર હાથ મૂકી મુનિ થવા જનારી આંખોને લૂંછી. તેઓએ વાત આગળ વધારી…..

“અઠવાડિયાની અંદર મારી જમીનનો શોદો થયો. મારી જમીન પાણીવાળી અને ફળદ્રુપ હતી. માટે જમીન બાર હજારમાં વહેંચાઈ. તમારા નાનીનાં ઘરેણાં ગીરવી મૂકી પંદર હાજર રૂપિયા સોની પાસેથી લઇ આવ્યો. હવે માત્ર ત્રણ હાજર રૂપિયાની જરૂર હતી. બધી મૂડી લઇ હું પટેલનાં ઘરે ગયો. ફરી વડવાઓની સભા બેઠી. મેં વડીલોનીની સભા સમક્ષ મારી વાત મૂકી કે, મારી પાસે હાલ સતાવન હજાર રૂપિયા પડ્યા છે. નક્કી થયેલી રકમમાં માત્ર ત્રણ હજાર જ ઘટે છે. હું કોલ આપું છું કે પટેલની જમીનમાં પહેલા પાકમાં જે નફો થશે તેમાંથી બાકી રહેતા ત્રણ હજાર હું ચુકતા કરી આપીશ. જો આપ સર્વે મારા કોલની કિંમત હોય અને આપ સર્વેની સંમતિ હોય તો પટેલની જમીન મારે નામ કરવા આગ્રહ કરું છું. સભામાં ઉપસ્થિતિ સર્વે વડીલો સંમત થયા”.

ત્યારે એ જમાનામાં કોલની બહુ કિંમત હતી. અત્યારે તો છોકરાઓ બોલે પણ કાંઈ અને કરે પણ કાંઈ. રામાયણમાં કહેવાય છે ને કે રઘુકુલ રીતિ સદા ચાલી આયી પ્રાણ જાયે પણ વચન ના જાયે. ખેર એ છોડો!

“પટેલની ગીરની જમીન મારે નામ થઇ અને બીજે વર્ષે સારો પાક થવાથી ત્રણ હજાર ભરીને મેં મારો કોલ પૂરો કર્યો. આજ તારારો મામો જે જમીન પર રાજ કરે છે એ જમીન ખરીદવા માટે તમારાં નાનાએ આકાશ-પાતાળ એક કરી દીધા હતા. પુરી જુવાની ભાવિ પેઢીને નામ કરી દીધી હતી. પરજા સુખી તો તેના માં-બાપ સુખી. પોતાનાં પરજાનાં સુખમાં જ માતા-પિતાનું સુખ હોય છે. તેમની ખુશીને માટે દુનિયાનાં કોઈ પણ માતા-પિતા જમીન-આસમાન એક કરવાથી પણ પાછળ નથી હટતાં.”

અમે સૌ તલ્લીન થઈને નાનાની સામે જોઈ રહ્યા હતા. સૌની આંખો ભીની થઇ ગઈ હતી. મને વિચાર આવતા હતા કે, આ વૃદ્ધે ભાવિ પેઢીને સુખી જીવન આપવા માટે પોતાની જવાનીમાં કેટલું ઘસાયાં છે. ખરેખર અત્યારની પેઢી પહેલાંના ડોસલાંઓની જેમ આવડાં મોટા મહેનતનાં પગલાં ન ભરી શકે. અત્યારની પેઢી પોતાની ભાવિ પેઢી માટે મનની બુદ્ધિનો ઉપયોગ કરીને મહેલ ઉભો કરી શકે પરંતુ શારીરિક મહેનતથી શરીર ભાંગીને પોતાની પેઢી માટે આ હદ સુધી ઘસાય એવું સાહસ પહેલાંનાં સમયનાં ઘરડાઓ જ કરી શકે. મનમાં બોલાય ગયું “ધન્ય છે!”

Samir Parmar

 

 

2568 COMMENTS

  1. mara bhai ne koi na puge hoo samleee hju aavu mast mithu mithu lakhto re vala …aagad vadh hju ne aavu j jordar lakhto re bhai….jay bhim

     
  2. great submit, very informative. I’m wondering why the other specialists of this
    sector do not realize this. You should proceed
    your writing. I’m sure, you’ve a huge readers’ base already!

     
  3. I just like the helpful info you provide in your articles.
    I will bookmark your blog and take a look at once more here frequently.
    I am somewhat sure I will be informed a lot of new stuff right right here!
    Best of luck for the next!

     
  4. Nice post. I learn something totally new and challenging on websites I stumbleupon everyday.
    It will always be useful to read content from other writers and use something from other sites.

     
  5. Pretty section of content. I just stumbled upon your
    website and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed account
    your blog posts. Anyway I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently fast.

     
  6. Everyone loves what you guys are usually up too.
    This sort of clever work and exposure! Keep up the fantastic
    works guys I’ve included you guys to my personal blogroll.

     
  7. whoah this weblog is fantastic i like studying your articles.
    Stay up the great work! You recognize, lots of people are hunting around for this
    information, you could help them greatly.

     
  8. Very good blog! Do you have any helpful hints for aspiring writers?
    I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little lost on everything.
    Would you propose starting with a free platform like WordPress or
    go for a paid option? There are so many choices out there that
    I’m completely overwhelmed .. Any suggestions? Thank you!

     
  9. Hi! Quick question that’s entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly?
    My web site looks weird when viewing from my iphone4. I’m trying to find a template or plugin that might be able to fix this issue.

    If you have any suggestions, please share. With thanks!

     
  10. Hi there, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just curious if you get a lot of spam feedback?
    If so how do you protect against it, any plugin or anything you can advise?
    I get so much lately it’s driving me crazy so any support is very much appreciated.

     
  11. Neat blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A theme like yours with a few simple adjustements would really make my blog shine.
    Please let me know where you got your theme. Thank you

     
  12. Do you mind if I quote a few of your articles as long as I
    provide credit and sources back to your weblog?
    My blog site is in the very same niche as yours and my visitors would genuinely benefit from
    some of the information you provide here. Please let me know if this
    okay with you. Thanks a lot!

     
  13. Theophylline Cialis Tempi Cialis 20mg Einnahme [url=http://yafoc.com]propecia vacaciones[/url] Cialis 10mg Reviews Cephalexin 500mg Recall Vendita Sildenafil 50 Mg

     
  14. Viagra Aus Der Turkei [url=http://cialvia.com]canadian pharmacy cialis[/url] Fast Shipping Cialis Daily Viagra For Sale In Canada Zithromax Prescribing Information

     
  15. Greate article. Keep writing such kind of info on your blog.
    Im really impressed by your blog.
    Hey there, You’ve performed a great job. I’ll certainly digg it and personally suggest to
    my friends. I’m confident they will be benefited from this site.

     
  16. Interesting blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A design like yours with a few simple tweeks would really make my blog jump out.
    Please let me know where you got your theme.
    Many thanks

     
  17. Acheter Viagra 10 Pilules Ed Med Trimix From Indian Pharmacies Free Shipping Dutasteride Baldness Can I Purchase [url=http://66pills.com]viagra[/url] Viagra Cerebro Buy Accutane No Rx Caracteristicas De Propecia

     
  18. Sinus Pain Amoxicillin Generic Viagra For Sale In Usa [url=http://bycheapvia.com]viagra[/url] Amoxicillin And Diphenhydramine Hci Interactions Kamagra Sildenafil Preis

     
  19. Cialis Achat Ligne Canada Zithromax Chlamydia Eye Amitriptyline To Buy [url=http://brandcial.com]cheap cialis[/url] Tarif Levitra 10mg Candian Pharmacy Lasix Pills Buying Toradol In Usa

     
  20. Acquistare Levitra Generico [url=http://viacheap.com]viagra online pharmacy[/url] Propecia Acne Weight Gain Cialis Con Receta Medica Dove Comprare Cialis Online Forum

     
  21. Wonderful work! That is the kind of information that are supposed to be shared
    around the net. Shame on Google for not positioning this publish upper!
    Come on over and talk over with my site . Thanks =)

     
  22. Coumadin And Amoxicillin Interactions [url=http://arealot.com]zoloft without a prescription[/url] On Line Dutasteride Discount Australia Overseas Mastercard Accepted History Of Tadalis Sx Soft Priligy 30mg Tablets

     
  23. Accutane Online For Sale Amoxicillin And Itching And Not Bad Online Zithromax Generic [url=http://bestlevi.com]osu levitra comprar[/url] Amoxicillin And Ph Purchasing Propecia Xenical

     
  24. Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is important and all.
    However think about if you added some great pictures or video clips
    to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with images and video clips, this blog could definitely be
    one of the most beneficial in its niche.
    Good blog!

     
  25. Hello there! This blog post couldn’t be written much
    better! Looking at this post reminds me of my previous roommate!
    He constantly kept preaching about this. I am going to forward
    this information to him. Pretty sure he’s going to have a
    very good read. Thanks for sharing! natalielise plenty of fish

     
  26. Levitra Quanto Dura L’Effetto Commander Acheter Levitra En Ligne [url=http://brandcial.com]tadalafil cialis from india[/url] Wirkt Nicht Cialis Levitra Precio De La Viagra En Espana

     
  27. Everything is very open with a very clear explanation of the issues.
    It was truly informative. Your site is very helpful.
    Many thanks for sharing!

     
  28. I know this if off topic but I’m looking into starting my own blog and was wondering
    what all is required to get setup? I’m assuming having a
    blog like yours would cost a pretty penny? I’m not very web savvy
    so I’m not 100% positive. Any suggestions or advice would be greatly appreciated.
    Thanks

     
  29. When I originally commented I appear to have
    clicked the -Notify me when new comments are added-
    checkbox and from now on whenever a comment is added
    I get four emails with the same comment. There has to be an easy method
    you are able to remove me from that service? Many thanks!

     
  30. Please let me know if you’re looking for a article writer for your site.

    You have some really great posts and I think I
    would be a good asset. If you ever want to take some of the load off, I’d love
    to write some articles for your blog in exchange for a link back
    to mine. Please send me an e-mail if interested. Thank you!

     
  31. I like the helpful info you supply to your articles.
    I’ll bookmark your blog and take a look at again right here regularly.

    I’m relatively certain I will be informed a lot of new stuff proper
    right here! Good luck for the next!

     
  32. I like the helpful information you provide in your articles.
    I will bookmark your blog and check again here regularly.

    I am quite certain I will learn many new stuff right here!
    Good luck for the next!

     
  33. Heya are using WordPress for your blog platform?
    I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own.
    Do you need any html coding expertise to make your own blog?
    Any help would be really appreciated!

     
  34. This design is wicked! You obviously know how to keep a reader amused.

    Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well,
    almost…HaHa!) Fantastic job. I really loved what you
    had to say, and more than that, how you presented
    it. Too cool!

     
  35. Thank you for every other informative web site. The place
    else may just I am getting that type of info written in such an ideal approach?

    I’ve a project that I am just now operating on, and I’ve been at the look out for such information.

     
  36. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.

    I don’t know who you are but certainly you are going to a famous blogger if you aren’t
    already 😉 Cheers!

     
  37. I was wondering if you ever thought of changing the structure of your blog?
    Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content so people
    could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having one or two images.
    Maybe you could space it out better?

     
  38. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew
    of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for quite
    some time and was hoping maybe you would have some experience
    with something like this. Please let me know if you run into anything.
    I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new
    updates.

     
  39. I am really enjoying the theme/design of your website.
    Do you ever run into any web browser compatibility issues?
    A number of my blog readers have complained about
    my blog not operating correctly in Explorer
    but looks great in Opera. Do you have any suggestions to help fix this problem?

     
  40. It’s actually a great and useful piece of information. I’m glad that you simply shared this helpful info with us.
    Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

     
  41. Does your website have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to shoot you an e-mail. I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website and I look forward to seeing it develop over time.

     
  42. You expressed this very well!
    [url=https://canadianpharmacycom.com/]online pharmacies canada[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]cialis canada[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without a doctor prescription price[/url]

     
  43. Beneficial information. Kudos.
    [url=https://canadianpharmacycom.com/]canada drug[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadian pharmacy viagra brand[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]online drugstore[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canadianpharmacy[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]viagra from canada[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]interactions for modafinil[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without seeing doctor[/url]

     
  44. Thanks! I like it.
    [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadian pharcharmy[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canada drugs online[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Buy Cialis 10mg[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada drug[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]generic viagra without prescription[/url]

     
  45. Thank you! A good amount of material.

    [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]northwest pharmacy[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]generic viagra without doctor visit[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada pharmacy online[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Comprare Cialis 10 Mg[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]trust pharmacy canada[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]northwest pharmacy[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]no 1 canadian pharcharmy online[/url]

     
  46. Cheers. Loads of material.

    [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canada online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian viagra[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharmacies shipping to usa[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]online canadian pharcharmy[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]interactions for modafinil[/url]

     
  47. Thank you. I like this!
    [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canada rx[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]canada pharmacy[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada pharmacies online[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canadian pharmacies without an rx[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada drug pharmacy[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without seeing doctor[/url]

     
  48. You suggested that really well.
    [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without a doctor prescription[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]canada pharma limited[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canada pharmacies[/url]

     
  49. Thanks a lot! I like it!
    [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra no prior prescription[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadian cialis[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadian pharmacies that ship to us[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadian pharmacy[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]no 1 canadian pharcharmy online[/url]

     
  50. You actually stated that exceptionally well!
    [url=https://buymodafinilntx.com/]modafinil dosage[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]generic viagra without a doctor prescription[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]cialis without a doctor prescription[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canada drugs online[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada pharmaceutical online ordering[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian cialis[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacies-24h[/url]

     
  51. Nicely put, Thank you.
    [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Price Viagra Cialis[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canada drugs[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharmacy online[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadian pharmacies-24h[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without prescription[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]interactions for modafinil[/url]

     
  52. You expressed it fantastically.
    [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharmaceutical online ordering[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]online pharmacies of canada[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canadian online pharmacies legitimate by aarp[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadapharmacyonline[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]sildenafil without a doctor’s prescription paypal[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada pharmaceutical online ordering[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canada drug pharmacy[/url]

     
  53. You said it very well..
    [url=https://viaonlinebuyntx.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canadian online pharmacy[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without doctor prescription usa[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacies online[/url]

     
  54. Thank you! Great information!
    [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without insurance[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]northwest pharmacy[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]online pharmacies of canada[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacy online[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadianpharmacyking.com[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canadian pharmacies-247[/url]

     
  55. Nicely spoken really! .
    [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadian pharmacies[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without doctor preion[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada viagra[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canadian viagra[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]buy modafinil[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]drugs for sale[/url]

     
  56. You mentioned it well!
    [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadian drugs[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]buy provigil[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canada pharmacies online prescriptions[/url]

     
  57. With thanks, Ample advice!

    [url=https://trustedwebpharmacy.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canada pharmacies online[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadadrugstore365[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]top rated online canadian pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]north west pharmacy canada[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada pharmacy[/url]

     
  58. Info very well considered.!
    [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Effective Dose Cialis[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url]

     
  59. You’ve made your point.
    [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]cialis generic[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canadian pharmacies that are legit[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacies[/url]

     
  60. I just could not leave your site before suggesting that I really enjoyed the standard information an individual provide
    to your visitors? Is going to be again regularly to check up on new posts

     
  61. Thanks a lot. I like this.
    [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]mexican pharmacies shipping to usa[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]100mg viagra without a doctor prescription[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]online pharmacy[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]modafinil side effects[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]buy cialis pills[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadian pharmacies without an rx[/url]

     
  62. You revealed that perfectly.
    [url=https://canadianpharmacycom.com/]online pharmacies canada[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]aarp approved canadian online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada drug[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canada medication pharmacy[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without doctor prescription[/url]

     
  63. Seriously quite a lot of helpful advice.
    [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharmacies online[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]northwestpharmacy[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]modafinil vs adderall[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadianpharmacy[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canadian online pharmacies[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadian pharmacies shipping to usa[/url]

     
  64. You revealed this well.
    [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without prescription[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]provigil vs nuvigil[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]highest rated canadian pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]top rated online canadian pharmacies[/url]

     
  65. You actually stated it very well!
    [url=https://trustedwebpharmacy.com/]highest rated canadian pharmacies[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canada pharmacy online[/url]

     
  66. Many thanks! Plenty of data!

    [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canada drug[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Cialis For Sale Us[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharma limited[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada medication pharmacy[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]canada online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]london drugs canada[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canada pharmaceutical online ordering[/url]

     
  67. Thanks! Quite a lot of facts!

    [url=https://safeonlinecanadian.com/]international drug mart canadian pharmacy online store[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://viaonlinebuyntx.com/]canadapharmacyonline[/url] [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]aarp recommended canadian pharmacies[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without doctor prescription[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]provigil lawsuit[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]no 1 canadian pharcharmy online[/url]

     
  68. Great V I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, website theme . a tones way for your client to communicate. Nice task..

     
  69. Really a lot of terrific information!
    [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]drugs for sale[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without a doctor prescription usa[/url]

     
  70. Good data. Regards.
    [url=https://trustedwebpharmacy.com/]no prior prescription required pharmacy[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canadian pharmacy[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]modafinil for sale[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]cheap cialis[/url]

     
  71. Perfectly voiced certainly! .
    [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Generic Tadalafil 40 Mg[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]northwest pharmacy[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacies without an rx[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]interactions for modafinil[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadianpharmacy[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]drugs for sale[/url]

     
  72. With thanks! I value this!
    [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharmacies online prescriptions[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]canadian pharmacy cialis[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]mexican pharmacies shipping to usa[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canadian pharmacy drugs online[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]viagra without see a doctor[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]london drugs canada[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]What Happens If A Girl Takes Cialis[/url]

     
  73. Cheers! Terrific information.
    [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadian pharmaceuticals online[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]canadian pharmacies without an rx[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian viagra[/url]

     
  74. Valuable posts. Thanks a lot.
    [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian pharmacies that ship to us[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]drugs for sale[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canadian pharmacies that are legit[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]generic cialis[/url] [url=https://viaonlinebuymsn.com/]order viagra without prescription[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadian pharcharmy[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]canadian viagra[/url]

     
  75. Thanks! A good amount of material.

    [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Use Cialis Levitra Together[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]highest rated canadian pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]cialis canada[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canadian online pharmacy[/url]

     
  76. Regards! Very good information!
    [url=https://trustedwebpharmacy.com/]canadian pharmacy online[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]canada pharmacies online prescriptions[/url]

     
  77. Amazing loads of amazing tips!
    [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]northwestpharmacy[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canada pharmaceuticals online[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]provigil[/url]

     
  78. Kudos. Good information!
    [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canadian drugs[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]highest rated canadian pharmacies[/url]

     
  79. Amazing information. Thanks a lot.
    [url=https://trustedwebpharmacy.com/]canadian drugs[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]legal canadian prescription drugs online[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canadian king pharmacy[/url] [url=https://canadianpharmacycom.com/]canada drug pharmacy[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]provigil vs nuvigil[/url] [url=https://ciaonlinebuyntx.com/]Forum Cialis Original[/url]

     
  80. You actually reported it really well.
    [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]canadian rx[/url] [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadadrugstore365[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canadian pharmacies online prescriptions[/url]

     
  81. Many thanks, I value this.
    [url=https://canadianpharmacyntv.com/]canadian online pharmacies[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]provigil vs nuvigil[/url] [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canadian online pharmacies[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]canada drug pharmacy[/url] [url=https://trustedwebpharmacy.com/]top rated canadian pharmacies online[/url] [url=https://ciaonlinebuymsn.com/]canada pharmacy online[/url]

     
  82. Very good advice. Thanks.
    [url=https://canadianpharmacyopen.com/]canada rx[/url] [url=https://safeonlinecanadian.com/]canada drugs online[/url] [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canadian pharmacies-24h[/url]

     
  83. You suggested that superbly.
    [url=https://viagrabestbuyrx.com/]canada drug[/url] [url=https://canadianpharmaciescubarx.com/]london drugs canada[/url] [url=https://buymodafinilntx.com/]modafinil vs adderall[/url]

     
  84. Terrific paintings! This is the kind of info that should be shared around the internet. Shame on the seek engines for no longer positioning this submit upper! Come on over and seek advice from my website . Thanks =)

     
  85. Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing some research on that. And he actually bought me lunch because I found it for him smile Therefore let me rephrase that: Thanks for lunch!

     
  86. I wanted to compose you a very small word to thank you as before for those lovely advice you have featured on this website. It was so incredibly generous with people like you giving freely precisely what a number of us would’ve distributed for an e book to earn some bucks for their own end, especially given that you might have done it in case you wanted. The creative ideas also acted as a good way to realize that some people have the identical interest just like my personal own to see a whole lot more on the subject of this problem. I believe there are thousands of more pleasurable sessions in the future for folks who check out your blog post.

     
  87. I’ve been browsing on-line more than three hours lately, yet I by no means found any attention-grabbing article like yours. It?¦s pretty price enough for me. Personally, if all web owners and bloggers made good content material as you did, the web will probably be a lot more useful than ever before.

     
  88. Seriously quite a lot of useful advice! [url=https://canadianonlinepharmacytrust.com/]viagra from canada[/url]